Benoemingsprocedure stichtingsbestuurders luistert nauw

Printvriendelijke versie

Statuten van een stichting moeten – verplicht – regelen hoe bestuurders van de stichting moeten worden benoemd en ontslagen. Er zijn veel mogelijkheden om bestuurders te benoemen. De eerste bestuurders worden gebruikelijk bij de oprichting van de stichting benoemd, daarna kan dat alleen op de in de statuten voorgeschreven manier. Wat zijn de mogelijkheden?

Het is mogelijk dat een bestuur of bestuurders zelf in benoeming van een nieuw bestuurslid voorzien. De bevoegdheid om bestuursleden te benoemen kan in de statuten ook aan een ander stichtingsorgaan worden toegekend, bijvoorbeeld aan een toezichthoudend orgaan. Het komt eveneens voor dat in de statuten is bepaald dat de oprichter of derden bestuurders benoemen.

In de praktijk bestaan ook wensen dat iemand “qualitate qua” (op grond van een functie elders) bestuurder van een stichting is, bijvoorbeeld omdat hij of zij bestuurder is van een aan de stichting gelieerde vereniging of stichting. Ook die benoeming is pas rechtsgeldig als dat bestuurslid op een in de statuten bepaalde wijze is benoemd. Benoeming op zichzelf is niet voldoende, de bestuurder moet zijn of haar benoeming ook aanvaarden. Pas daarna is de procedure correct –rechtsgeldig – afgerond.
Een benoemingsbesluit is ook van belang in verband met de beperkingen aan het aantal bestuursfuncties voor bestuurders van grote stichtingen. Tot slot kunnen kwaliteitseisen aan bestuurders worden gesteld, zodat alleen bestuurders worden benoemd die aan minimale eisen voldoen.

Dat het mis kan gaan bewijst de volgende zaak. De besturen van twee stichtingen worden gevormd door het bestuur van een vereniging. In de statuten van beide stichtingen staat dat het bestuur van de stichting wordt gevormd door het bestuur van de vereniging. Met een statutenwijziging wordt deze “personele unie” tussen de vereniging en de stichtingen opgeheven.

De oorspronkelijke statuten van de stichtingen schrijven voor dat een besluit om de statuten te wijzigen alleen met algemene stemmen kan worden genomen, in een vergadering waarin alle bestuursleden aanwezig of vertegenwoordigd zijn. Daarbij wordt ook bepaald dat er dan geen vacature mag zijn. Bij het nemen van het besluit om de personele unie op te heffen bestaat het bestuur van een van de stichtingen echter uit drie leden in plaats van de statutair voorgeschreven vijf. Dat betekent dat het bestuur van de vereniging niet voltallig was en dus niet bevoegd was om de statuten te wijzigen. De besluiten zijn nietig en de oude statuten blijven van kracht.

Probleem in deze zaak is dat de vereniging bij de uitspraak van de rechter niet meer bestaat en de stichtingen dus geen bestuur meer hebben. Een verzoekschriftenprocedure kan dan uitkomst bieden. De rechtbank kan dan op verzoek van bijvoorbeeld de oprichter, het bestuur of het openbaar ministerie de statuten wijzigen.

Wilt u meer weten over het benoemen en ontslaan van bestuurders of het opmaken of wijzigen van statuten? Bel ons voor het maken van een afspraak.

Bron: Opmaat voor het Notariaat 24 juli 2014, ECLI:NL:RBGEL:2013:3656; ECLI:NL:RBGEL:2013:3059